Deze pagina werkt niet goed op scherm mobiele telefoon
Woning:
- Type woning: 2 onder 1 kap
- Bouwjaar: 1932
- Gebruiksoppervlakte: 160m2
- Isolatiewaarde Rc: 0,35 en enkel glas
- Verdere bijzonderheden: Oude CV ketel, Houtenvloer met kruipruimte, (lege) spouwmuur (6cm), Natuurlijke ventilatie
Energieverbruik:
- Gas: 2.980 m3 € 4.224 (Gasprijs: € 1,30/m3 + vastrecht)
- Stroom: 4.127 kWh € 1.482 (Stroomprijs € 0,25/kWh + vastrecht)
- Totaal: € 5.705
Voor de basis situatie wordt de woning opgenomen voor het energielabel en gaan we uit van hoe de woning is ten tijde van de bouw. In dit geval is er dus geen isolatie en heeft de woning nog enkel glas. De woning is gemodelleerd en ingevoerd in de software (UNIEC3). Voor het energielabel wordt uitgegaan van standaard omstandigheden. Voor maatwerkadvies willen we de energiebesparing kunnen berekenen en gaan we de echte gebruiksomstandigheden toepassen. Voor deze case study gaan we uit van wat er volgens Milieucentraal gemiddeld past bij dit type woning met 4 bewoners. Het gaat er nu met name om om de potentiële energiebesparing te bepalen als we nu verduurzamingsmaatregelen toepassen. Dit kunnen we ook weer doorrekenen met de software van UNIEC3. Hieronder staat van elke stap in de verduurzaming wat het effect is op het energielabel en wat de besparing is op de energierekening alsmede de terugverdientijd op basis van een inschatting van de investeringskosten.
De 1e stappen zijn individuele maatregelen, verderop worden deze gecombineerd tot maatregel pakketten (varianten) om het totaal effect te zien. Bij het te verwachten energielabel staat ook de waarde van de ‘fossiele energie per jaar’ (op basis waarvan het label wordt bepaald), zodat zichtbaar is waar op de schaalverdeling van de verschillende label klassen de maatregel zit. De maatregelen bestaan uit verschillende groepen: Isolatie, Ventilatie, Verwarming en Stroomopwekking.
Uitgangspunt is dat deze woning geheel verbouwd word doordat deze recent is verkocht en er dus nog geen verduurzamingsmaatregelen zijn gedaan. Vanuit het bouwjaar hebben we te maken met Energielabel F, wat te verwachten is met een woning uit die tijd. Kunnen we tot Energielabel A of beter komen...?
Case study: 2 onder 1 kap woning

Label verbeteren en energiebesparing jaren 30 woning
Schaalverdeling 'fossiele energie per jaar' tbv energielabels (kWh/m2)
(Onderstaand schema werkt niet goed op scherm mobiele telefoon)
1. Isolatie maatregel: Vloer isolatie
De vloer na isoleren met 140mm steenwol.
Isolatiewaarde Rd 3,7 (subsidie grens: minimaal 3,5)
Investering: € 3.065
Subsidie: € 440
Totaal: € 2.625
Terugverdientijd: 11,4 j
besparing energierekening:
Gas 2.833 m3 € 4.033
-147 m3 € -191
Stroom 4.108 kWh € 1.477
-19 kWh € -5
Totaal € 5.510
Besparing € 196 (3,4%)
2. Isolatie maatregel: Gevel isolatie
De 60mm spouw in de gevel na isoleren met EPS parels
Isolatiewaarde Rd 1,8 (subsidie grens: minimaal 1,1)
Investering: € 1.899
Subsidie: € 539
Totaal: € 1.360
Terugverdientijd: 2,2 j
besparing energierekening:
Gas 2.518 m3 € 3.623
-462 m3 € -601
Stroom 4.065 kWh € 1.466
-62 kWh € -16
Totaal € 5.089
Besparing € 616 (10,8%)
3. Isolatie maatregel: Dak isolatie
Het dak na isoleren met 140mm PIR isolatieplaten
Isolatiewaarde Rd 6,4 (subsidie grens: minimaal 3,5)
Investering: € 8.116
Subsidie: € 1.329
Totaal: € 6.787
Terugverdientijd: 8,5 j
besparing energierekening:
Gas 2.447 m3 € 3.530
-533 m3 € -593
Stroom 4.056 kWh € 1.464
-71 kWh € -18
Totaal € 4.994
Besparing € 711 (12,5%)
4. Isolatie maatregel: HR++ glas
Vervangen van het enkel glas door HR++.
Ug waarde 1,1 (=Rd 0,9). (subsidie grens: Ug maximaal 1,2)
Er vanuit gaande dat kozijnen nog goed zijn, deze worden niet vervangen.
Investering: € 5.690
Subsidie: € 730
Totaal: € 4.960
Terugverdientijd: 8,2 j
besparing energierekening:
Gas 2.575 m3 € 3.697
-405 m3 € -527
Stroom 4.073 kWh € 1.468
-54 kWh € -14
Totaal € 5.165
Besparing € 540 (9,5%)
5. Isolatie maatregel: Triple glas
Vervangen van het enkel glas door Triple glas.
Ug waarde 0,7 (=Rd 1,4). (subsidie grens: Ug maximaal 0,7)
Triple glas past normaal niet in de bestaande kozijnen, deze worden dus ook vervangen. Stel dat de kozijnen toch al vervangen moeten worden dan is de vergelijking met HR++ glas niet terecht en zou bij HR++ ook extra kosten meegenomen moeten worden voor vervangen van kozijnen.
Investering: € 22.146
Subsidie: € 3.239
Totaal: € 18.907
Terugverdientijd: 21,8 j
besparing energierekening:
Gas 2.511 m3 € 3.614
-469 m3 € -610
Stroom 4.064 kWh € 1.466
-63 kWh € -16
Totaal € 5.080
Besparing € 626 (11,0%)
6. Isolatie maatregel: Infiltratie, renovatie jaar
Infiltratie van buitenlucht, oftewel luchtdichtheid door evt kieren is een factor die meespeelt bij bepalen van het energielabel en de energiekosten. Oude woningen zijn niet bepaald kierdicht. Als minstens 90% van de woning is na-geisoleerd dan kan het jaar van renovatie worden aangehouden voor luchtdichtheid (Qv10 waarde). Bij deze voorbeeldwoning wordt vanuit bouwjaar gerekend met een Qv10 waarde van 3,6 dm³/s per m². Bij het toepassen van renovatiejaar 2025 gaat deze waarde drastisch omlaag naar 0,84. Ook is het mogelijk met een ‘blower-door-test’ de werkelijke Qv10 waarde te bepalen.
Investering: nvt
(het is een gevolg van de isolatiemaatregelen.)
besparing energierekening:
Gas 2.755 m3 € 3.932
-255 m3 € -292
Stroom 4.097 kWh € 1.474
-30 kWh € -8
Totaal € 5.406
Besparing € 299 (5,2%)
7. Isolatie maatregel: Isoleren en triple glas
Hierin zijn de losse isolatie maatregelen voor vloer, gevel en dak samengevoegd en voor het glas is Triple glas gekozen. Door meerdere isolatie maatregelen te combineren verdubbeld ook het subsidie bedrag.
Investering: € 35.227
Subsidie: € 11.093
Totaal: € 24.134
Terugverdientijd: 8,9 j
besparing energierekening:
Gas 1.181 m3 € 1.886
-1798 m3 € -2338
Stroom 3.886 kWh € 1.422
-241 kWh € -60
Totaal € 3.307
Besparing € 2.398 (42,0%)
Ventilatie maatregel: Natuurlijke ventilatie
Ventilatieklasse A is natuurlijke ventilatie door bijv roosters, er is verder geen mechanische ventilatie, behalve dan evt een losse ventilator in de badkamer of afzuigkap in de keuken. Dit is dezelfde klasse als ten tijde van de bouw, dus hier is geen verandering in label of besparing.
Investering: nvt
besparing energierekening: nvt
9. Ventilatie maatregel: Balans ventilatie met wtw
Ventilatieklasse D is Balansventilatie. Hier wordt er evenveel lucht uit de woning gezogen als er in de woning wordt gebracht. Bij warmteterugwinning (wtw) verwarmd de uitgaande lucht de ingaande lucht zodat hier zeer beperkt warmte naar buiten verloren gaat. De luchtkwaliteit wordt hier dus automatisch geregeld, zonder koude tocht. Er is een buizenstelsel nodig voor aanvoer en afvoer. Bij dit soort woningen kan dit eigenlijk alleen worden uitgevoerd bij een grondige verbouwing. Het is een dure maatregel, maar bij het isoleren en kierdicht maken van de woning wordt ventilatie wel essentieel om een gezond binnenklimaat te behouden. Vanaf 2026 is er subsifdie beschikbaar voor ventilatie, dit is hier nog niet in meegenomen.
Investering: € 7.809
Subsidie: € 0
Totaal: € 7.809
Terugverdientijd: 43,4 j
besparing energierekening:
Gas 2.878 m3 € 4.092
-101 m3 € -132
Stroom 4.295 kWh € 1.524
-168 kWh € -42
Totaal € 5.616
Besparing € 90 (1,6%)
Verwarmings maatregel: Bodem warmtepomp
Hierbij wordt een diep gat geboord waarbij de aardwarmte wordt gebruikt om met een warmtepomp de woning te verwarmen. Er is verder geen buiten unit nodig. Binnen komen dan een compressor en voorraadvat voor warm tapwater te staan. Deze warmtepomp is alleen door te rekenen in combinatie met isolatie maatregelen omdat de woning anders teveel warmte vraagt. De investering is vele malen hoger dan bijv een Lucht/Water warmtepomp. De bron boring van een bodem warmtepomp gaat echter wel veel langer mee dan lucht/water warmtepomp, het is dus eigenlijk niet een eerlijk vergelijk en pakt nadelig uit voor de berekende terugverdientijd.
Investering: € 40.587
Subsidie: € 5.000
Totaal: € 35.587
besparing energierekening: nvt
Verwarmings maatregel: Lucht/water warmtepomp
Hierbij wordt de buitenlucht om met een warmtepomp de woning te verwarmen. Hier is dus buiten unit nodig die ergens in de tuin, tegen gevel of op een dak komt staan. Binnen komt dan een voorraadvat voor warm tapwater en evt een kleine binnenunit te staan. Deze warmtepomp is alleen door te rekenen in combinatie met isolatie maatregelen omdat de woning anders teveel warmte vraagt.
Investering: € 12.869
Subsidie: € 3.000
Totaal: € 9.869
besparing energierekening: nvt
8. Opwekking: Zonnepanelen
Zonnepanelen op 2 verschillende dakvlakken: 8x oost en 8x op west. De panelen zijn Jinko 480 Wp. Er wordt gerekend met 30% direct eigen gebruik van de opwek en geen saldering. Terugleververgoeding €0,06 /kWh en teruglever kosten €0,05/kWh.
Investering: € 5.930
Subsidie: € 0
Totaal: € 5.930
Terugverdientijd: 11,7 j
besparing energierekening:
Gas 2.980 m3 € 4.224
-0 m3 € -0
Stroom 4.127 kWh € 1.051
-0 kWh € -430
Totaal € 5.275
Besparing € 430 (7,5%)
V1: Isoleren, triple glas, natuurlijke ventilatie en bodem WP
Hier combineren we een aantal losse maatregelen:
- Alle isolatiemaatregelen en triple glas.
- De natuurlijke ventilatie via roosters blijft behouden
- Verwarming met de bodem warmtepomp.
Bij deze variant is de woning gasloos.
Investering: € 75.814
Subsidie: € 16.093
Totaal: € 59.721
Terugverdientijd: 15,3 j
besparing energierekening:
Gas 0 m3 € 0
-2980 m3 € -4224
Stroom 8.479 kWh € 2.570
+4352 kWh € +1088
Totaal € 2.570
Besparing € 3.136 (55,0%)
V2: Isoleren, triple glas, natuurlijke ventilatie en l/w WP
Hier combineren we een aantal losse maatregelen:
- Alle isolatiemaatregelen en triple glas.
- De natuurlijke ventilatie via roosters blijft behouden
- Verwarming met de lucht/water warmtepomp.
Bij deze variant is de woning gasloos.
Investering: € 48.096
Subsidie: € 14.093
Totaal: € 34.003
Terugverdientijd: 11,0 j
besparing energierekening:
Gas 0 m3 € 0
-2980 m3 € -4224
Stroom 10.359 kWh € 3.040
+6232 kWh € +1558
Totaal € 3.040
Besparing € 2.666 (46,7%)
V3: Isoleren, triple glas, balans ventilatie en bodem WP
Hier combineren we een aantal losse maatregelen:
- Alle isolatiemaatregelen en triple glas.
- Balans ventilatie.
- Verwarming met de bodem warmtepomp.
Bij deze variant is de woning gasloos.
Investering: € 83.623
Subsidie: € 16.093
Totaal: € 67.530
Terugverdientijd: 16,7 j
besparing energierekening:
Gas 0 m3 € 0
-2980 m3 € -4224
Stroom 8.330 kWh € 2.533
+4203 kWh € +1051
Totaal € 2.533
Besparing € 3.173 (56,0%)
V4: Isoleren, triple glas, balans ventilatie en l/w WP
Hier combineren we een aantal losse maatregelen:
- Alle isolatiemaatregelen en triple glas.
- Balans ventilatie.
- Verwarming met de lucht/water warmtepomp.
Bij deze variant is de woning gasloos.
Investering: € 55.905
Subsidie: € 14.093
Totaal: € 41.812
Terugverdientijd: 12,7 j
besparing energierekening:
Gas 0 m3 € 0
-2980 m3 € -4224
Stroom 9.980 kWh € 2.945
+5853 kWh € +1463
Totaal € 2.945
Besparing € 2.760 (48,4%)
V5: Isoleren, triple glas, balans ventilatie, l/w WP en zonnepanelen
Hier combineren we een aantal losse maatregelen:
- Alle isolatiemaatregelen en triple glas.
- Balans natuurlijke
- Verwarming met de lucht/water warmtepomp.
- Zonnepanelen
Bij deze variant is de woning gasloos.
Investering: € 61.835
Subsidie: € 14.093
Totaal: € 47.742
Terugverdientijd: 12,5 j
besparing energierekening:
Gas 0 m3 € 0
-2980 m3 € -4224
Stroom 9.980 kWh € 2.515
+5853 kWh € +1033
Totaal € 2.514
Besparing € 3.191 (55,9%)
V6: Isoleren, triple glas, balans ventilatie, bodem WP en zonnepanelen
Hier combineren we een aantal losse maatregelen:
- Alle isolatiemaatregelen en triple glas.
- Balans natuurlijke
- Verwarming met de bodem warmtepomp.
- Zonnepanelen
Bij deze variant is de woning gasloos.
Investering: € 89.553
Subsidie: € 16.093
Totaal: € 73.460
Terugverdientijd: 16,1 j
besparing energierekening:
Gas 0 m3 € 0
-2980 m3 € -4224
Stroom 8.330 kWh € 2.102
+4203 kWh € +620
Totaal € 2.102
Besparing € 3.603 (63,2%)
Energielabel schaalverdeling maatregelen en varianten
De vloer na isoleren met 140mm steenwol isolatie. Isolatiewaarde Rd 3,7






























































